تكثير و پرورش آبزيان شيلات دير

محمود خسروی کارشناس ارشد محیط زیست که در بندرعباس ساکن است، می گوید: «نکته مهم این است که باید به ساکنان سواحل جنوبی نسبت به این پدیده اطلاع رسانی می شد تا باعث وحشت شان نشود. همین طور باید مدتی صید را در این سواحل ممنوع می کردند که این اتفاق نیفتاد. از هفتم مهرماه سال جاری تا امروز آب های ساحلی استان هرمزگان سرخ رنگ است و این پدیده تاکنون سبب مرگ ومیر ماهیان مرجانی و شیلاتی زیادی در سواحل این استان شده است.»
وی ادامه می دهد: «از سال 1369 به بعد تاکنون هیچ یک از کشندهایی که در این آب ها رخ داده است به این اندازه سبب مرگ ومیر ماهیان مرجانی و شیلاتی نشده و مدت زمان و فراگیری آن به این اندازه وسعت نداشته است.»
او می افزاید: «با وجود کاهش شدت این پدیده و مرگ ومیر ماهی ها پایش فیتوپلانکتون و آب شناسی آب های ساحلی خلیج فارس به خصوص استان هرمزگان ضروری است تا از مرگ ومیر بیشتر موجودات دریایی به ویژه گونه های تجاری آن جلوگیری شود.»
به گفته خسروی خبری از مسمومیت آبزیان و افرادی که از آبزیان صید شده در مناطق پلانکتومی استفاده کرده اند یا در محدوده آن شنا کرده اند، منتشر نشده است اما توصیه شد در صورت مصرف ماهی، پیش از طبخ ماهی، پوست آن شسته و محتویات داخلی و آبشش های ماهی دور ریخته شود.
این کارشناس محیط زیست معتقد است براساس بررسی های علمی مداخله انسان در طبیعت و آلودگی های ناشی از فعالیت های انسانی و صنعتی و نفتی در رشد و گسترش این پدیده جلبکی تاثیرگذار است پس باید بخشی از هزینه های صنایع فعال در حاشیه خلیج فارس به رفع آلودگی و پیشگیری از آلودگی اختصاص یابد و مسائلی چون آلودگی های حاصل از اسکله هایی چون شهید رجایی که بارها به آن اشاره شده، جدی گرفته شود.
در هفدهمین روز از آبان ماه امسال نیز لاشه ماهی های تلف شده در نواری به طول دو کیلومتر در سواحل بندرعباس در محله سرو و پشت شهر دیده شد.
مدیرکل اکوبیولوژی دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در این باره به مهر گفت: «تلف شدن ماهی ها به دلیل بلوم پلانکتونی گونه ککلودینیوم بوده که مخاط ژلاتینی ترشح می کنند و این مخاط ژلاتینی روی برانشی ماهی ها را گرفته و باعث خفگی آنها می شود.»
صدیقی با اشاره به اینکه تاثیر این بلوم پلانکتونی روی صدف های خوراکی بیشتر است، می گوید: «سموم «کشند» های قرمز در بافت بدن صدف های خوراکی نفوذ می کند.»
مهر نوشت: «برخی از کارشناسان معتقدند از طریق صدف های خوراکی امکان انتقال سم یا بیماری وجود دارد. با این همه تاکنون خبری مبنی بر سرایت این سم یا بیماری به بدن انسان در ایران منتشر نشده است.»
بر اساس گزارش های منتشر شده در سال 84 حدود 20 تن ماهی در منطقه جاسک و 100 تن ماهی در سال 2001 میلادی در کویت بر اثر پدیده کشند قرمز تلف شده اند.
کارشناسان توصیه می کنند با توجه به پدیده شکوفایی جلبکی (کشندقرمز) که موجب مرگ ومیر آبزیان شده است مردم ازمصرف سر و کله آبزیان و برانشی و آبشش و امعا و احشای ماهیان و خوردن صدف خودداری کنند.
از سوی دیگر رئیس سازمان محیط زیست استان هرمزگان در سمیناری که با موضوع کشند سرخ برگزار شد، گفت: «شکوفایی جلبکی و پدیده کشنده قرمز از جمله پدیده هایی است که در اثر شرایط محیطی (تغییر فصل، کاهش دمای هوا و آب دریا و متلاطم شدن آب دریا، افزایش مواد مغذی و فلزات سنگین، افزایش اکسیژن محلول آب و...)، فعالیت های انسانی نظیر مناطقی که با آلودگی فاضلاب انسانی، صنعتی، آب توازن شناورها، آلودگی های نفتی و سایر آلودگی ها ایجاد می شود و موجب تضعیف و تلفات ماهیان و سایر آبزیان می شود. در عین حال بعضی از گونه ها به علت سمی بودن، سمومی را به زنجیره غذایی منتقل می کنند که از طریق شبکه غذایی به سایر موجودات از جمله انسان ها می تواند سرایت کند.»

عید قربان رو به کلیه ایرانیان و مسلمانان جهان تبریک عرض میکنیم

زندگي ماهي در خشکي درنده ترين ماهيهاي دريائي

ماهي آبي Bluefish آبهاي گرم اقيانوس اطلس را چرخ گوشت زنده مينامند. در سواحل دور اقيانوس اطلس ودر مجاورت ايالات متحده آمريکا بيش از يک ميليارد از اين ماهي زندگي ميکند. هر يک از اين ماهيها روزانه 10 عدد ماهي ميخوردند که در مجموع اين ماهيها روزانه رويهم 10 ميليارد از انواع ماهيهاي ديگر را ميخورند. هر ماهي بيش از آنچه که ميخورد ماهيهاي ديگر را ميکشد. گاهي گله هاي آنها ممکن است به گله هاي ماهي هرينگ (شگ ماهيها) حمله کرده واز آنها فقط تکه هاي کوچکي برجاي بگذارند.ماهيهاي بزرگتر که نميتوانند بوسيله ماهي آبي بلعيده شوند به دو تکه تقسيم شده واکثراً يک تکه آنها در آب شناور ميگردد.

در هر سال اين ماهيها احتمالاً دو هزار ميليارد از ماهيهاي ديگر را از بين ميبرند. وزن آنها معمولاً بين 1 تا 2 کيلوگرم بوده ولي گاهي تا 14 کيلوگرم ممکن است برسد. طول اکثر آنها حدود 60 سانتيمتر است.

عميق ترين قسمت دريا که در آنجا بوسيله تورماهي صيد شده است
درسال 1951 در جنوب جاوه ودر گودال دريائي سوندا ماهي از عمق 7129 متري صيد وبساحل آورده شد.



عميق ترين نقطه ايکه ماهيان زندگي ميکنند
در گودال دريائي پورتوريکو واقع در درياي کارائيب ، ماهيهائي شناخته شده اند که در عمق 7965 متري زندگي ميکنند.



پوست کلفت ترين ماهيها
نهنگ کوسه بزرگ ممکن است داراي پوستي به ضخامت 10 سانتيمتر يا بيشتر باشد.



بزرگترين ماهي که با قلاب گرفته شده
بزرگترين ماهي که تاکنون با قلاب صيد شده است يک کوسه ماهي سفيد به وزن 1208 کيلوگرم بوده است.



درنده ترين ماهيهاي آب شيرين
ماهي پيراناي آمريکاي جنوبي داراي دندانهاي قيچي مانند است واکثراً گله هاي آنها ميتوانند در مدت دقيقه از يک گاو بزرگ فقط يک اسکلت برجاي گذارند.



سنگين ترين ماهي شناخته شده
بزرگترين ماهي که تاکنون صيد شده است يک نهنگ کوسه بوزن 40823 کيلوگرم وطول 18 متر بوده است.



دهان گنده ترين :
ماهي سوف اعماق بعنوان بزرگترين قورت دهنده شناخته شده است. آرواره هاي بزرگ ، اين ماهي را قادر ميسازد که طعمه اي تا 2 برابر اندازه خود را ببلعد . دندان هاي تيز وبطرف داخل برگشته اين ماهي اجازه فرار به هيچ طعمه اي را که به سختي ، آن هم در آن تاريکي مطلق به دست آورده است نميدهد. معده آن هم بگونه اي است که براحتي ميتواند يک شام مفصل و بزرگ را در خود جاي دهد.



بزرگترين ميگوي جهان:
بزرگترين ميگوي جهان ، احتمالاً گونه ميگوي غول آساي Macrobrachium carcinus است که در رودخانه کلرادو در تگزاس آمريکا زندگي مي کند وطول آن تا 65 سانتيمتر ووزن آن تا 1350 گرم گزارش شده است.



تعداد تخم در ماهيهاي تخمگذار
ماهي آزاد 9 کيلوگرمي تا 14000 عدد تخم ميگذارد. يعني بازاء هر کيلوگرم وزن بدن حدود 1500 عدد يا بيشتر تخم توليد ميکند. تعداد تخم در برخي ديگر از ماهيها بشرح زير است :

ماهي هاداک 250000 عدد

ماهي په ليس 500000 عدد

ماهي سل 570000 عدد

کفشک ماهي 1000000 عدد

ماهي کپور معمولي تا 2500000 عدد

ماهي هاليبوت 2750000 عدد

ماهي کاد 6650000عدد

ماهي توربوت9000000 عدد

بيوگرافي و دستاوردهاي پژوهشكده ميگوي ايران (بخش اول)

آشنايي مقدماتي با استان بوشهر

استان بوشهر درجنوب غرب كشور با مساحتي حدود 5/23167 كيلومتر مربع بين 27 درجه و 17 دقيقه تا 30 درجه و 17 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 8 دقيقه تا پنجاه تا 52 درجه 58 دقيقه طول شرقي از نصف‌النهار گرينويچ قرار دارد. اين استان از شمال به استان خوزستان و قسمتي از كهگيلويه و بويراحمد، از جنوب به خليج فارس و قسمتي از استان هرمزگان، از شرق به استان فارس و از غرب به خليج فارس محدود است. استان بوشهر با خليج فارس 625 كيلومتر مرز دريايي دارد و از اهميت سوق‌الجيشي و اقتصادي قابل توجه اي برخوردار است. اين استان داراي 8 شهرستان شامل بوشهر، دشتستان ،تنگستان ،دشتي ،كنگان ، دير،گناوه وديلم مي باشد .

استان بوشهر به لحاظ موقعيت جغرافيايي خود ويژگي‌هايي منحصر به‌فرد دارد كه ساختار اقتصادي و سرمايه گذاري و اشتغال غالب استان براساس آن‌ها شكل گرفته است .

بقیه مطالب درادامه مطلب

مقدمه

لابسترهای خاردار(Sping lobsters) یا لابسترهای صخره ای(Rock lobsters)انواعی از سخت پوستان عالی هستند که به جهت گوشت لذیذ و پروتئین زیاد و چربی کم و درا بودن انواع ویتامین های B12،B6،B3،B2،A،فسفر،آهن و کلسیم در بازارهای جهانی محصولات دریایی از ارزش ویژه و بهای بالایی برخوردارند.علاوه بر این ها،کمیابی آن ها در طبیعت و نیز بیولوژی خاص و پیچیده شان همواره توجه دانشمندان علوم زمین و دریایی را به خود جلب نموده است. پراکنش لابسترها از نواحی زیر قطب تا مناطق گرمسیری و حداکثر تا عمق 500 متری می باشد.

گونه های تجاری لابستر که مورد توجه صیادان می باشد شامل موارد زیر است:

Nephropidae,Palinaridae,Scyllaridae,Synaxidae,Polyohelidaus

زیست شناسی لابستر

لابسترها در طول رشد خود به فواصل معین پوست اندازی می کنند و توانایی ترمیم و بازسازی خود را دارند.آنها در محیط های صخره ای و سنگلاخی زندگی می کنند و در طول روز در خلال سنگلاخ ها و شکاف ها مخفی شده و شبها از پناهگاه خود خارج می شوند و به گردش و شکار می پردازند. تغذیه لابستر از حلزونها،نرمتنان،سخت پوستان کوچک و ماهی می باشد.دشمن اصلی لابستر ها برخی از انواع ماهیان،لاک پشت های دریایی،مارهای آبی و پستانداران آبزی و البته انسان می باشد.

پرورش لابستر

تقاضای فراوان برای لابسترها،در کشورهای جنوب شرق آسیا و قیمت بالای لابستر، اهمیت تکثیر و پرورش آن را توجیه می کند که شامل مراحل زیر می باشد:

1-     قرنطینه:که به جهت شناسایی لابسترهای بیمار جدید به مدت 5 تا 6 روز پیش از ورود به سیستم پرورشی صورت می پذیرد.در صورت مشاهده لابسترهای ضعیف (که از روی اندام های شکسته،زخم های بسیار حساس،خوردگی دم یا لکه سیاه روی کاراپاسشان شناسایی می شوند)،اقدام به جداسازی آنها کنید.لابسترهای سالم به مدت 1 ساعت در طی چند روز در حمام متیلن بلو جهت ضد عفونی قرار داده می شوند.

2-     تطبیق دهی و جمع آوری:به مدت یک هفته و با تغذیه مناسب جهت غنی سازی شان صورت می گیرد و از 7 تا 20 مترمربع متغیر می باشد.اندازه گیری طول کاراپاس و وزن بدن در همین زمان صورت می گیرد.کیفیت آب،غذا و میکروارگانیسم های موجود در آب مکررا کنترل می شود.

3-     پرورش:آب مصرفی از فیلترهای ماسه ای و کیسه فیلتری 1 میکرونی عبور کرده تا اجرام معلق آن زدوده شود.در تمام مدت این دوره هوادهی پیوسته صورت می گیرد.شرایط بحرانی(افت حرارت و یا تغییرات شوری) را با تنظیم عمق آب و تعویض آب مخازن تعدیل کنید.در صورت گل آلود بودن آب،با تعویض سریع آن از بروز مشکل جلوگیری کنید. تغذیه از صدف های خوراکی زنده می باشد که بستگی به اندازه،ظرفیت و توانایی لابستر دارد.

در صورتی که صدف زنده در دسترس نمی باشد می توان از صدف های خوراکی منجمد شده و ماهیهای غیر ما کول استفاده کرد.میزان غذای مصرفی 4 تا5 درصد وزن بدن لابستر می باشد که بهتر است همین میزان در طی ساعات عصر داده شود و غذای خورده نشده قبل از تعویض آب صبح روز بعد پاکسازی شود.

در شرایط مطلوب میانگین رشد 35 گرم در ماه بوده است.به نظر می رسد قطع پایه چشمی(eyestalk)به تحقق امر فوق کمک کند.ظرفیت تانک های نگهداری و پرورش لابستر بیش از 50 تن و ارتفاع حدود 1.5 متر می باشد.این تانک سیمانی بوده و نصب چسب پلاستیکی سیاه رنگ درون آن به حفظ رنگدانه های لابستر کمک می کند.هوادهی مطلوب توسط لوله های PVC در منافذ کف صورت می گیرد.قرار دادن پناهگاه هایی مثل پلاستیک،آجر،تخته سنگ،لوله های PVC می تواند به شبیه سازی شرایط طبیعی آنها کمک کند.

یکی از موارد جالب، پرورش لابستر با ماهیان ریزه خوار در سیستم پرواری لابستر می باشد.در پرورش توام لابستر با شاه ماهی(mullet)،اضافه غذای لابستر و مواد دفعی آن به مصرف شاه ماهی رسیده و هیچ مرگ و میری در لابسترها و شاه ماهی ها در طول دوره مشاهده نخواهد شد.

ترجمه:مهندس شیما بخشعلی زاده